De schatten van Afrika

Martin Meredith – De schatten van Afrika (2014) *

Sinds de tijd van de farao’s is Afrika benijd om zijn rijkdommen. De piramiden, symbolen van welvaart, verbijsterden de rest van de wereld. Eeuwenlang deden legendes over de schatten van Afrika de ronde, en ze trokken onderzoekers en veroveraars aan. Ook Afrikaans land was geliefd; de Romeinen verbouwden graan in Noord-Afrikaanse kolonies om de inwoners van Rome te voeden. Een ander geliefd handelsartikel waren slaven; de afgelopen eeuwen zijn er naar schatting 24 miljoen mannen, vrouwen en kinderen verhandeld. Europese landen namen zowat het hele continent in bezit vanwege katoen, cacao, koffie, rubber, ivoor, goud, diamanten, koper en olie. En nog steeds zijn de rijkdommen van Afrika in trek, misschien nu wel meer dan ooit. De opkomende macht van China heeft de vraag naar Afrikaanse olie en mineralen enorm gestimuleerd.

Het eerste wat ik dacht toen ik De schatten van Afrika oppakte was: zwaar! Dit boek is zwaar! Maar het onderwerp is dat ook. Afrika is een continent dat door velen vooral in context wordt gebracht met armoede en oorlog. Meredith toont echter aan dat het continent overloopt van de schatten. Van de Egyptenaren en hun gouden dodenmaskers, tot diamanten diep in de grond. Van mensen die werden verhandeld, tot ruwe aardolie. Het woord ‘schat’ wordt in de breedste zin gebruikt, en daarmee geeft de schrijver niet alleen inzicht in de enorme voorraad bodemschatten van het continent, maar ook in alle problemen die Afrika hebben geteisterd. Problemen die vaak zijn ontstaan door menselijke inhaligheid, maar door daar op in te gaan gaat Meredith ook in op de problemen die Afrika op dit moment zo diep verdelen, problemen die een bron zijn van zoveel bloedige oorlogen.
De schatten van Afrikais een naslagwerk in Afrika, van de bodem tot de mensen, van de geschiedenis tot de moderne tijd, en daarnaast laat het zien dat de meeste conflicten in Afrika een ingewikkelde achtergrond hebben, wat menselijke hebzucht met een land kan doen, hoe vele goede bedoelingen verkeerd zijn afgelopen, maar ook geeft het een kijkje in de menselijke natuur en wat dat met de aarde doet.

– Linda Leestemaker