Aan de rand van de wereld

Michael Pye – Aan de rand van de wereld (2015) *

Dat de middeleeuwen geen lege donkerte tussen het Romeinse Rijk en de renaissance waren, wisten we al langer. Maar nooit slaagde iemand erin het rijke middeleeuwse leven zo dichtbij te brengen als Michael Pye. Hij beschrijft hoe volkeren rond de Noordzee de eerste grote stappen zetten richting ons hedendaagse monetaire systeem, een rechtvaardige justitie, de moderne wetenschap, een opener visie op liefde en seks. Door overzees contact konden deze ideeën zich verspreiden en kreeg de Noord-Europese identiteit definitief vorm.

Het gebeurt zelden dat mijn collega en ik het in één keer eens zijn over een non-fictie boek over een geschiedkundig onderwerp. Waarom? Hij is historicus, en ik archeoloog. Velden die wel eens botsen over onderwerpen als historische bronnen, het belang van bodemvondsten, en interpretatie. Er zijn echter altijd uitzonderingen op de regel, en Aan de rand van de wereld is er daar één van. Pye, een historicus, beschrijft op basis van historische bronnen en archeologische vondsten de geschiedenis van het Noordzee-gebied na de val van het Romeinse Rijk. Een tijd die de Middeleeuwen, of ook wel ‘The Dark Ages’ wordt genoemd. Pye toont echter aan dat die ‘darkages’ helemaal niet zo ‘dark’ waren. Dat er genoeg gaande was in die vele jaren. Het interessantste aan Aan de rand van de wereld is echter dat Pye het verhaal vanaf een andere kant benaderd. Je leest niet over koninkrijken, over grote veldslagen, en over machtige kloosters. Pye verteld juist het verhaal van de Vlaamse vissers en Nederlandse ambachtslui, van Vikingen en ondernemers uit Frankrijk, van artiesten en spionnen. De dagelijkse samenleving wordt door hem belicht en opgehelderd, aan de hand van verschillende onderwerpen. Geld en macht, uiteraard, maar hij praat ook over het concept van liefde in de Middeleeuwen.
Dus mocht je interesse hebben in hoe Europa is geworden zoals wij het nu kennen, een waaruit een paar van onze nog altijd gevestigde ideeën zijn ontstaan, dan is Aan de rand van de wereld absoluut het boek om in de kast te hebben.

– Linda Leestemaker